Gall trais rhywiol ddigwydd o fewn neu du allan i berthynas. Mae rhyw heb gydsyniad o ganlyniad i gyffuriau, alcohol neu anymwybyddiaeth yn drais rhywiol ac yn ymosodiad drwy dreiddio.

Gellir ond rhoi cydsyniad ar sail y canlynol:

• mae gan rywun y gallu i gydsynio.
• mae rhywun yn rhydd i wneud y dewis o gydsynio.

Ystyrir ymosodiad rhywiol yn gyffwrdd annymunol sy’n rhywiol ei natur.

Nid yw’r ffaith eich bod mewn perthynas yn pennu eich cydsyniad i weithred rywiol. Gydag unrhyw gyfathrach rywiol, dylai fod gan bawb y rhyddid a’r gallu i ddewis cymryd rhan, sy’n gallu bod yn amhosibl os yw rhywun o dan ddylanwad alcohol neu gyffuriau.

Mae cydsyniad yn rhywbeth sydd angen ei roi, a gellir ei gymryd yn ôl ar unrhyw adeg.

Mae aflonyddu rhywiol yn golygu unrhyw weithred annymunol sy’n rhywiol ei natur. Fe all gynnwys cyffwrdd a chusanu ac ymddygiad geiriol a di-eiriau. Gall aflonyddu ddigwydd wyneb yn wyneb, ar-lein, neu drwy ddulliau eraill megis stelcio. Mae enghreifftiau o stelcio yn cynnwys dilyn, gwylio neu ysbïo ar rywun, neu orfodi cyswllt mewn unrhyw ffordd, gan gynnwys y cyfryngau cymdeithasol.

Mae mathau eraill o drais rhywiol yn cynnwys:

• cam-fanteisio’n rhywiol, masnachu a chaethwasiaeth
• rhannu delweddau/fideos rhywiol heb cydsyniad
• cribddeiliaeth rywiol
• pornograffi dial.

Mae menywod yn cael eu heffeithio'n fwy gan drais a chamdriniaeth o'u cymharu â dynion. Felly, mae trais ar sail rhywedd yn derm penodol a ddefnyddir i ddisgrifio trais yn erbyn menywod a merched. Mae hyn yn cynnwys unrhyw rai o’r canlynol:

• camdriniaeth o fewn perthynas (trais yn y cartref)
• trais ac ymosodiadau rhywiol
• aflonyddu rhywiol a stelcio
• priodas orfodol
• priodas orfodol
• anffurfio organau cenhedlu menywod
• masnachu pobl a phuteindra gorfodol
• cam-fanteisio rhywiol (gan gynnwys drwy’r diwydiant rhyw)
• rheolaeth orfodol
• cribddeiliaeth rywiol (defnyddio gwe-gamera i flacmelio rhywun).

Mae aflonyddu yn ymddygiad annymunol sy’n gysylltiedig â llawer o wahanol fathau o ymddygiad corfforol, geiriol a di-eiriau. Gall ddigwydd fod yn un digwyddiad penodol, neu fod yn ysbeidiol neu’n barhaus. Mae’r ymddygiad hwn yn tueddu i greu amgylchedd bygythiol, gwrthwynebus, diraddiol, bychanol neu sarhaus.

Mae digwyddiad casineb yn unrhyw ddigwyddiad y mae’r dioddefwr, neu unrhyw un arall, yn credu ei fod yn cael ei gymell gan elyniaeth neu ragfarn at rywun oherwydd ei:

• hil
• crefydd
• cyfeiriadedd rhywiol
• anabledd
• hunaniaeth o ran rhywedd.

Gall ddigwyddiadau casineb gynnwys galw enwau, bwlio, trais corfforol, neu unrhyw fath arall o drais a chamdriniaeth.

Os yw rhywun yn eich trin mewn ffordd rydych yn credu i fod yn dramgwyddus, bygythiol, maleisus neu sarhaus, gall hyn gael ei ystyried fel bwlio.

Gall bwlio hefyd fod yn gamdriniaeth neu gamddefnydd o rym drwy ddefnyddio dulliau i geisio tanseilio, bychanu, difrïo neu anafu rhywun arall. Gall bwlio ddigwydd mewn nifer o wahanol berthnasau. Mae Bolisi Urddas yn y Gwaith ac wrth Astudio y Brifysgol yn amlinellu’r ffyrdd y disgwylir i’r staff a’r myfyrwyr ymddwyn tuag at eraill.

Mae mathau eraill o ymddygiad amhriodol yn cynnwys ymddygiad neu weithredoedd sy'n:

• achosi i rywun arall ofidio neu deimlo’n anghyfforddus
• cyfrannu at ddiwylliant negyddol ar gampws
• ynysu eraill, gan wneud iddyn nhw deimlo fel eu bod wedi'u heithrio.

Staff arbenigol yn y Brifysgol sydd wedi cael eu hyfforddi i ymateb i ddatgeliadau o drais a chamdriniaeth yw'r Tîm Ymateb i Ddatgeliadau. Maen nhw’n cefnogi myfyrwyr sydd wedi’u heffeithio gan aflonyddu, troseddau casineb, cam-drin o fewn perthynas a ffurfiau eraill o ymddygiad annerbyniol.

Os ydych chi'n credu eich bod mewn perygl uniongyrchol neu'n poeni am eich diogelwch, dysgwch sut i gael rhagor o gymorth a chadwch eich hun yn ddiogel.

Sut y gall y Tîm Ymateb i Ddatgeliadau helpu

Mae'r Tîm Ymateb i Ddatgeliadau yn cynnig cymorth ymarferol i chi, gan gynnwys:

• cefnogaeth i reoli pryderon parhaus ynghylch diogelwch
• cyswllt wyneb yn wyneb, dros y ffôn neu ar-lein, i sôn am eich profiad a'r holl opsiynau cymorth sydd ar gael
• cyngor ymarferol ar anghenion tai, ariannol ac academaidd
• cymorth os yw'r person sydd wedi bod yn dreisgar/camdriniol yn byw neu’n astudio gyda chi
• cyfeirio at wasanaethau cymorth arbenigol.

I gael y cymorth hwn, gwnewch ddatgeliad gyda’ch enw drwy ddefnyddio ein ffurflen ar-lein.

Cwblhewch y ffurflen ddatgeliad ar-lein i wneud datgeliad gyda neu heb enw.

Nod y Tîm Ymateb i Ddatgeliad yw ymateb i bob datgeliad o fewn dau ddiwrnod gwaith, o fewn yr oriau 09:00-16:00, o ddydd Llun i ddydd Gwener, ac eithrio gwyliau banc.

Rydym yn deall y gall fod yn anodd ymddiried mewn pobl eraill a dweud wrthynt beth sydd wedi digwydd. Mae rhai pryderon cyffredin o ran rhannu’r profiadau hyn yn cynnwys:

• beth os nad oes unrhyw un yn fy nghredu?
• beth os yw eraill yn fy meirniadu?
• nid yw’r hyn sydd wedi digwydd imi mor wael â hynny
• rwy’n nabod yr unigolyn sy’n gyfrifol.

Eich dewis chi yw p'un a ydych yn dweud wrth rywun am eich profiadau ai peidio. Fodd bynnag, mae'n bwysig gwybod bod y brifysgol yn gallu eich cefnogi.

Mae'r Tîm Ymateb i Ddatgeliadau yn cymryd pob datgeliad o ddifrif ac yn credu'r hyn a ddywedwch wrthynt.

Os byddai’n well gennych chi beidio â llenwi’r ffurflen, ond hoffech chi gael cymorth, anfonwch ebost atom: [email protected]. Mae hwn yn fewnflwch cyfrinachol, dim ond aelodau o'r Tîm Ymateb i Ddatgeliadau sydd â mynediad iddo.

• Rhoi gwybod am brofiad
• [email protected]
• +44 (0)29 2251 8888

Bydd aelod o'r Tîm Ymateb i Ddatgeliadau yn cysylltu â chi i gynnig apwyntiad i roi cyngor ac arweiniad. Byddant yn egluro'r gwahanol opsiynau cymorth sydd ar gael, a gallant eich cyfeirio at wasanaethau arbenigol, os byddwch yn dewis.

Os byddwch yn penderfynu datgelu eich profiad o drais neu gam-drin, gallwch barhau i fod yn ddienw neu ddewis i gyflwyno eich hun er mwyn i ni allu cysylltu â chi a chynnig cymorth.

Os ydych yn dewis i gyflwyno datgeliad dienw, ni allwn gymryd camau i ymateb i’r wybodaeth rydych yn ei rhannu. Fodd bynnag, gallwn ddefnyddio'r wybodaeth i edrych ar dueddiadau mewn perthynas â digwyddiadau ar ac oddi ar y campws, sy'n helpu i lywio sut rydym yn addysgu myfyrwyr ac yn ein helpu i gymryd rhagofalon i wella diogelwch myfyrwyr.

Mae Bright Sky yn ap rhad ac am ddim i’w lawrlwytho sy’n cynnig cefnogaeth a gwybodaeth i unrhyw un a allai fod yn profi camdriniaeth neu i’r rhai sy’n poeni am rywun maent yn ei nabod.

Mae’r ap ar gael yn Saesneg, Pwyleg, Pwnjabeg ac Wrdw.

Lawrlwytho’r ap o’r App Store.
Lawrlwytho'r ap ar Google Play.

Mae Prifysgol Caerdydd yn darparu mynediad i ap a SafeZone i bob myfyriwr, lle gallwch gysylltu â Diogelwch y Brifysgol yn uniongyrchol drwy rannu eich lleoliad a chyfathrebu'n gyflym drwy neges destun. Os ydych chi'n teimlo'n anniogel yn unrhyw le ar y campws, gallwch ddefnyddio'r ap SafeZone i roi gwybod am hyn a cheisio cymorth ar unwaith. Bydd hefyd yn dangos i chi eich lleoliad i ar y campws mewn amrywiaeth o ffyrdd.

Byw Heb Ofn: cynllun gan y Llywodraeth sy'n cynnig help i bob goroeswr, dioddefwr, gweithiwr proffesiynol, ac unrhyw un pryderus arall. Mae Byw Heb Ofn yn cynnig cyngor arbenigol ar bob math o drais yn erbyn menywod, camdriniaeth ddomestig a thrais rhywiol, gan gynnwys treisio, aflonyddu rhywiol, a stelcio. Croesewir pob hunaniaeth rhyw, rhywioldeb, ethnigrwydd a gallant gyfeirio at wasanaethau ychwanegol os hoffwch. Mae eu dewis llinell iaith yn golygu nad yw iaith yn rhwystr, ac mae holl weithwyr cymorth y llinell gymorth yn rhugl yn y Gymraeg a'r Saesneg. Llinell gymorth y tu allan i oriau 0808 80 10 800, [email protected]

Refuge: Llinell Gymorth Genedlaethol Camdriniaeth Ddomestig 24 awr am ddim i fenywod a phlant

Cymorth i Fenywod Caerdydd: Llinell gymorth 24/7 029 2046 0566

Llinell Gyngor i Ddynion: Cyngor a chymorth i ddynion sy'n dioddef trais a chamdriniaeth ddomestig 0808 801 0327

Galop: Llinell Gymorth Genedlaethol Camdriniaeth Ddomestig LHDT+ 0800 999 5428 [email protected]

Gall Cyngor i Fyfyrwyr hefyd roi cyngor a chymorth ymarferol i chi. Gallwn roi cyngor ar dai ac unrhyw oblygiadau o’r gamdriniaeth ar eich astudiaethau. Os yw’r troseddwr yn fyfyriwr Prifysgol Caerdydd, gallwn roi cyngor ar sut i wneud cwyn yn ei erbyn i’r Brifysgol. Gallwn eich cefnogi gyda’ch cwyn a’ch cynghori ar gyflwyno amgylchiadau esgusodol neu ohirio astudiaethau os bydd angen.